03/9/2026
Thánh Grê-gô-ri-ô Cả – Giáo hoàng, Tiến sĩ Hội Thánh

Lễ nhớ

Ca nhập lễ

Chúa đã cho người lên tiếng ở giữa giáo đoàn. Và ban cho người đầy tinh thần khôn ngoan và minh mẫn; Chúa mặc cho người áo vinh quang

Lời nguyện nhập lễ

Lạy Chúa, Chúa luôn hướng dẫn và âu yếm chăm nom đoàn dân Chúa, xin nhận lời thánh Ghê-gô-ri-ô chuyển cầu, mà ban thần trí khôn ngoan cho các vị mục tử Chúa đã đặt làm đầu Hội Thánh, và ban cho các ngài được niềm vui vì thấy đoàn chiên phát triển không ngừng. Chúng con cầu xin…

Phụng vụ Lời Chúa – Thứ Năm tuần XXII Thường Niên

Bài Ðọc I: (Năm II) 1 Cr 3, 18-23

“Tất cả là của anh em, nhưng anh em thuộc về Ðức Kitô, và Ðức Kitô thuộc về Thiên Chúa”.

Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô.

Anh em thân mến, đừng có ai lừa dối mình. Nếu có ai trong anh em cho mình là người khôn ngoan ở đời này, thì kẻ ấy hãy nên điên dại để được khôn ngoan: vì sự khôn ngoan của thế gian này là sự điên dại đối với Thiên Chúa, vì có lời chép rằng: “Chính Người bắt chợt những người khôn ngoan ngay trong xảo kế của họ”. Lại có lời khác rằng: “Chúa biết tư tưởng của những người khôn ngoan là hão huyền”. Vậy đừng có ai còn tự phô trương nơi loài người. Vì tất cả là của anh em, dù là Phaolô hay Apollô, hoặc Kêpha, hoặc thế gian, sự sống hay sự chết, hoặc hiện tại hay tương lai. Tất cả là của anh em; nhưng anh em thuộc về Ðức Kitô, và Ðức Kitô thuộc về Thiên Chúa.

Ðó là lời Chúa.

Ðáp Ca: Tv 23, 1-2. 3-4ab. 5-6

Ðáp: Chúa là chủ trái đất và mọi vật làm sung mãn nó (c. 1a).

Xướng: Chúa là chủ trái đất và mọi vật làm sung mãn nó, chủ địa cầu và muôn loài cư trú ở trong. Vì chính Ngài xây dựng nó trên biển cả, và Ngài giữ vững nó trên chỗ nước nguồn.

Xướng: Ai khá trèo lên cao sơn của Chúa, ai được đứng trong nơi thánh của Ngài? Người tay vô tội và lòng thanh khiết, người không để lòng xu hướng bả phù hoa.

Xướng: Người đó sẽ được Chúa chúc phúc cho, và được Thiên chúa là Ðấng cứu độ ban ân thưởng. Ðó là dòng dõi người tìm kiếm Chúa, người tìm long nhan Thiên Chúa nhà Giacob.

Alleluia: 2 Tx 2, 14

Alleluia, alleluia! – Thiên Chúa đã dùng Tin Mừng mà kêu gọi chúng ta, để chúng ta được chiếm lấy vinh quang của Ðức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. – Alleluia.

(Hoặc đọc: Alleluia, alleluia! Chúa nói: Các anh hãy theo tôi, tôi sẽ làm cho các anh thành những kẻ lưới người như lưới cá. – Alleluia.)

Phúc Âm: Lc 5, 1-11

“Các ông đã từ bỏ mọi sự mà đi theo Người”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, dân chúng chen nhau lại gần Chúa Giêsu để nghe lời Thiên Chúa, lúc đó Người đứng ở bờ hồ Ghênêsarét. Người trông thấy hai chiếc thuyền đậu gần bờ; những người đánh cá đã ra khỏi thuyền và họ đang giặt lưới. Người xuống một chiếc thuyền, thuyền đó của ông Simon, và Người xin ông đưa ra khỏi bờ một chút. Rồi Người ngồi trên thuyền, giảng dạy dân chúng.

Vừa giảng xong, Người bảo ông Simon rằng: “Hãy đẩy thuyền ra chỗ nước sâu và thả lưới bắt cá”. Ông Simon thưa Người rằng: “Thưa Thầy, chúng con đã cực nhọc suốt đêm mà không được gì hết; nhưng vì lời Thầy, con sẽ thả lưới”. Các ông đã thả lưới và bắt được rất nhiều cá; lưới các ông hầu như bị rách. Bấy giờ các ông làm hiệu cho các bạn đồng nghiệp ở thuyền bên cạnh đến giúp đỡ các ông. Những người này tới, họ đổ cá đầy hai chiếc thuyền, đến nỗi những thuyền chở nặng gần chìm.

Thấy thế, ông Simon sụp lạy dưới chân Chúa Giêsu và thưa Người rằng: “Lạy Chúa, xin Chúa hãy tránh xa con, vì con là người tội lỗi”. Ông kinh ngạc và tất cả mọi người ở đó với ông cũng kinh ngạc trước mẻ cá mà các ông vừa mới bắt được; cả ông Giacôbê và Gioan, con ông Giêbêđê, bạn đồng nghiệp với ông Simon cũng thế. Nhưng Chúa Giêsu phán bảo ông Simon rằng: “Ðừng sợ hãi: từ đây con sẽ là kẻ chinh phục người ta”. Bấy giờ các ông đưa thuyền vào bờ, và đã từ bỏ mọi sự mà đi theo Người.

Ðó là lời Chúa.

Lời nguyện tiến lễ

Lạy Chúa, này chúng con đang họp mừng lễ thánh Ghê-gô-ri-ô Cả. Xin nhận lời chúng con cầu nguyện và chấp nhận của lễ chúng con dâng tiến. Chính Chúa đã muốn dùng hiến lễ này để xoá bỏ tội lỗi trần gian, xin cũng ban cho chúng con nhờ của lễ ấy được hưởng ơn cứu độ muôn đời. Chúng con cầu xin…

Ca hiệp lễ

Này là đầy tớ trung thành và khôn ngoan, mà Chúa đã đặt lên coi sóc gia nhân mình, để đúng giờ phân phát lúa thóc cho họ.

Lời nguyện hiệp lễ

Lạy Chúa, Chúa đã nuôi dưỡng chúng con bằng bánh trường sinh là Ðức Kitô, xin cũng nhờ Ðức Kitô là thầy mà giáo huấn chúng con. Nhờ thế, chúng con sẽ noi gương thánh Ghê-gô-ri-ô để lại mà học biết chân lý của Chúa và đem ra thực hành bằng cuộc sống đượm tình bác ái yêu thương. Chúng con cầu xin…

Suy niệm

1. Ghi nhận lịch sử – phụng vụ

Lễ thánh Grégoire cử hành vào ngày Người được chọn làm giám mục ngày 3 tháng 9 năm 590 tại đền thánh Phê-rô ở Roma sau khi được bầu làm giáo hoàng.

Grégoire là chắt của Đức giáo hoàng Félix (+ 492), sinh tại Roma vào khoảng năm 540, thuộc gia đình dòng nghị sỹ Anicii. Thân phụ Ngài, ông Gordien, là nghị viên, thân mẫu là thánh nữ Sylvie, các bà cô là thánh nữ Tharsilla và thánh nữ Emiliana (Tarsille và Émilienne). Từ năm 573 đến 578, Ngài là thị trưởng thành phố Roma; sau khi thân phụ qua đời, cảm thấy đời tu lôi cuốn, Ngài giã từ công việc, biến ngôi nhà gia đình ở Coelius thành tu viện, sống như tu sỹ, theo luật dòng thánh Biển Đức. Ngài cũng thành lập sáu tu viện khác trên các lãnh địa của mình ở Sicile. Năm 579, Đức giáo hoàng cho Ngài thụ phong phó tế rồi sau làm sứ thần tại Constantinople; trong vòng sáu năm. Tại đây, Ngài bắt đầu chú giải Sách Gióp theo đề nghị của các tu sỹ Ngài đem từ Roma và cùng sống với Ngài.

Trở về Roma năm 586, thánh Grégoire tiếp tục đời tu dòng. Nhưng năm 590, sau cái chết của Đức giáo hoàng Pélage II vì dịch hạch, Ngài được cả nghị viện, hàng giáo sỹ và dân chúng tôn làm giáo hoàng. Lúc này thành phố còn bị tàn phá bởi dịch hạch, nạn đói đe dọa, lũ lụt sông Tibre hoành hành. Để lấy lại tinh thần dân chúng, Đức tân giáo hoàng tổ chức các cuộc kiệu, những buổi cầu nguyện trọng thể và đồng thời đảm trách việc tiếp tế lương thực cho thành phố. Chuyện kể rằng thời đó có một thiên thần hiện đến với đức Grégoire báo tin sắp hết dịch bệnh ở Roma.

Dù có ơn gọi sống đời chiêm tu, thánh Grégoire cũng là bậc thầy về linh đạo, là con người của hành động, nhà cai trị tài ba (người ta sẽ gọi Ngài là người La mã cuối cùng) và nhà chính trị sắc xảo. Được bầu làm giáo hoàng ngoài ý muốn, Ngài biến Giáo hội Roma thành lực lượng chính của phương Tây. Ngài tổ chức lại, khôi phục “di sản thánh Phêrô” trải dài đến tận Sicile và trong khi lo chống đối các dân man di, Ngài thương lượng ký kết một hoà ước với quân Lombardo đang đe dọa Roma. Về Hội Thánh, Ngài phục hồi trật tự, kỷ luật, chứng tỏ uy quyền; tại châu Phi, Ngài can thiệp vào vụ giáo phái Donatus; tại Tây Ban Nha, Ngài chống lại lạc giáo Arius; ở xứ Gaule, Ngài tái lập vị trí trưởng giáo khu cho Arles. Đức giáo hoàng Grégoire cũng can thiệp sang phương Đông chống lại hoàng đế Manrice không chấp thuận cho các quân nhân và cộng chức thụ phong linh mục, chống lại Đức Constantinople tự xưng là “oecuménique” gây xúc phạm đến tư cách cũng như quyền lợi của các thượng phụ khác.

Vị giáo hoàng không hề mỏi mệt này mặc dầu sức khỏe mỏng dòn, đã cai quản Hội Thánh trong mười bốn năm. Mặc dầu vào những năm cuối đời có yếu đi và không thể cử động, Ngài vẫn tiếp tục giáo huấn dân chúng bằng những bài giảng dọn cẩn thận và giao cho một giáo sỹ đọc. Ngài qua đời ngày 12 tháng 3 năm 604, thọ sáu mươi ba tuổi. Vị giáo hoàng đã chọn tước hiệu Servus servorum Dei (Tôi tớ của các tôi tớ Thiên Chúa) nầy, tước hiệu được các đấng kế vị gỉư lại. Ngài thật xứng đáng với tước hiệu “Vĩ đại” mà Đức Boniface VIII đặt cho. Xác Ngài được tôn kính tại Đền thờ thánh Phêrô ở Vatican. Mộ chí gọi Ngài là Consul Dei (nghị viên của Chúa).

2. Thông điệp và tính thời sự

Hai lời nguyện thánh lễ lấy từ Sách các phép thánh Grégoire, vốn đã được chọn làm nền tảng cho sách lễ Roma; sách Các phép này người ta nói là do thánh Grégoire, nhưng có lẽ có từ thời Đức Grégoire II (715 – 737).

Lời nguyện trong ngày cầu xin Chúa ban “Thần trí khôn ngoan của Chúa cho những ai có trách nhiệm dẫn dắt Giáo hội”. Trong bản Quy luật mục vụ, thánh Grégoire phác thảo các bổn phận của giám mục, cũng như trong bài giảng về Ezéchiel (Phụng vụ bài đọc trích dẫn), thánh nhân mô tả nhiệm vụ “người trinh sát”. “Người trinh sát luôn đứng trên cao để nhìn được những gì từ xa sắp xảy đến. Tất cả những người trinh sát đều phải đứng cao trên cuộc đời mình để có thể giúp đỡ, nhờ sự cảnh giác của mình… Quả thế, tôi buộc lòng phải xem xét đến khi thì những công việc của Giáo hội, lúc của các tu viện, và thường phải xét đoán về đời sống cũng như hành vi các cá nhân, khi phải bận tâm lâu ngày dài tháng về một số vấn đề dân sự, lúc khác nữa phải đau đớn trước những đợt tấn công gây chết chóc của những dân man di và lo sợ những đàn sói đang đe dọa đàn chiên Chúa giao phó cho tôi. Có lần tôi buộc lòng sử dụng một số biện pháp để khỏi thiếu sự trị liệu… lần khác tôi phải kiên nhẫn cam chịu những vụ cướp bóc và lần khác nữa phải ra mặt chống đối lại chúng hầu giữ được tình bác ái” (Bài giảng về Ezechiel 1, 11, 4 – 6). Lời nguyện hiệp lễ nhấn mạnh giáo huấn của Chúa như là nguồn mạch chân lý tình yêu – Quả thế, Đức giáo hoàng Grégoire, trong một bức thư, đã viết rằng người ta có thể “hiểu rõ tấm lòng Chúa qua trung gian các lời của Người”. Lúc khác, thánh nhân nói: “Lời Chúa phát triển cùng với kẻ đọc nó”. Nhưng lời Chúa chỉ có thể hiểu trọn vẹn trong Giáo hội: “Kinh nghiệm cho thấy thông thường tôi được nhiều điều về lời Chúa khi cùng với anh em hơn, những điều tôi không sao hiểu nổi một mình; chính anh em giúp tôi học được những gì lời dạy anh em. đây là sự thật, là: nhiều khi tôi chỉ nói lại những gì tôi đã nghe từ chính anh em” (Bài giảng về Ezechiel 2, 2, 1).

Một khía cạnh khác trong công việc mục tử của Ngài, đó là lòng nhiệt thành truyền giáo. Chính Ngài đã sai bốn mươi tu sỹ Biển Đức sang quần đảo nước Anh, với sự hướng dẫn của tu sỹ Augustin sau sẽ là tổng giám mục Cantorbery đầu tiên. Việc này đã giúp Kitô giáo phát triển sang Anh quốc, đồng thời cũng là cơ hội cho bản kỷ luật dòng Biển đức rực chiếu trong nhiều nhà dòng sẽ được xây dựng hầu khắp châu Âu.

Chăm lo cho đàn chiên mà Thánh Thần giao phó trách nhiệm (Đáp ca trong Phụng vụ bài đọc), thánh Grégoire vừa soi sáng vừa xây dựng Giáo hội – khi vạch nét căn bản cho thần học luân lý truyền thống trong một nền giáo lý thánh kinh, thánh Grégoire mãi mãi là gương mẫu cho Giáo hội mọi thời.

Enzo Lodi

CHÈO RA CHỖ NƯỚC SÂU ĐỂ THẢ LƯỚI

Tin Mừng hôm nay thuật lại việc Chúa Giêsu kêu gọi ông Phêrô và các bạn đồng nghiệp cộng tác với Người trong sứ vụ cứu độ. Điều đáng chú ý là Chúa không chọn những con người tài giỏi, hoàn hảo, nhưng chọn những người đánh cá bình thường, vừa trải qua một đêm vất vả mà không bắt được gì. Chính trong sự thất bại và giới hạn ấy, Chúa mở ra cho họ một sứ vụ mới.

Chúa Giêsu nói với Phêrô: “Chèo ra chỗ nước sâu mà thả lưới bắt cá.” Loan báo Tin Mừng nhiều khi đòi người Kitô hữu phải bước ra khỏi sự an toàn, dám đi đến những “chỗ nước sâu” của cuộc đời: đến với những người xa Chúa, những gia đình nguội lạnh đức tin, những người đau khổ, thất vọng và đang cần một lời hy vọng.

Phêrô đã từng thất bại, nhưng ông vẫn vâng lời: “Vâng lời Thầy, con sẽ thả lưới.” Chính sự vâng phục ấy đã làm nên phép lạ. Sứ vụ loan báo Tin Mừng cũng vậy. Thành quả không tùy thuộc vào khả năng của chúng ta, nhưng tùy thuộc vào lòng tin, sự vâng phục và việc để cho Chúa hành động nơi chúng ta.

Trước mẻ cá lạ lùng, Phêrô nhận ra sự bất xứng của mình: “Lạy Chúa, xin tránh xa con, vì con là kẻ tội lỗi.” Nhưng Chúa nói với ông: “Đừng sợ!” Rồi Người trao cho ông sứ vụ: “Từ nay anh sẽ là người thu phục người ta.” Như thế, người được sai đi không phải là người hoàn hảo, nhưng là người biết khiêm tốn để Chúa biến đổi và sử dụng.

Mỗi Kitô hữu hôm nay cũng được mời gọi trở thành một “người thu phục người ta”, không phải bằng quyền lực hay áp đặt, nhưng bằng đời sống chứng tá, tình thương và niềm vui Tin Mừng. Khi chúng ta biết lắng nghe Lời Chúa, những “mẻ cá” tưởng như bất khả thi vẫn có thể trở thành hiện thực.

Lạy Chúa Giêsu, xin ban Thánh Thần hướng dẫn chúng con biết vâng nghe Lời Chúa, và nhiệt thành trong sứ vụ loan báo Tin Mừng, để đưa nhiều tâm hồn về với Chúa. Amen.

Lm. Gioan Baotixita Vũ Quốc Đạt